Verschil en overeenkomst van kleuren bij verschillende knaagdieren

Artikelen uit de mooie oude tijden, jaren ‘80

Het is niet altijd even gemakkelijk om weer eens een nieuw onderwerp voor jullie te bedenken. We hadden het al eens over de verschillende konijnenrassen, cavia’s, de kleine knagers of over de verzorging voor de tentoonstelling. We hebben ook al eens verschillende tekeningpatronen besproken en de haarstructuren. Nu wil ik met jullie het verschil in kleuren bij al deze dieren eens bekijken en ook naar de overeenkomst.

Als we een catalogus van een tentoonstelling bekijken dan zien we dat bij de grotere en kleinere knagers sommige kleuren met dezelfde namen worden aangeduid. En dan zou je zo denken dat dat dan ook precies dezelfde kleuren zouden zijn. Maar, o hemeltje, daar zit je dan helemaal naast! Cinnamon is bijvoorbeeld bij cavia’s heel iets anders dan bij hamsters en een sepia hamster lijkt in de verste verte niet op een sepia kleurdwerg. En wee de arme konijnenkeurmeester die op een keurdag met dispensatie van de FK na de konijnen nog wat kleine knagers te keuren krijgt! Geen mens zal het hem of haar kwalijk kunnen nemen dat er dan behalve knagers gekeurd ook bokken geschoten worden.

En nu vragen jullie natuurlijk: Waarom gebruiken ze dan dezelfde namen voor verschillende kleuren? Dat zit hem in de verschillende genen. Genen zijn, zoals jullie misschien wel weten, de dragers van de erfelijkheid. En nu vererft een hamstergen weer anders dan een konijne- of caviagen. Een witte Syrische hamster met rode ogen en grijze oren is te vergelijken met een Ruskonijn of cavia. Het hamstergen echter laat geen uitmonstering op snuit en voeten toe.

Wildkleur verschilt ook nogal bij de verschillende knaagdieren. Een wildkleurig konijn heet duidelijk “konijngrijs”. De dekkleur is bruingrijs met zwarte ticking en de tussenkleur is grijsbruin. De grondkleur is blauwzwart en ook de witte buik heeft een blauwe grondkleur. Bij cavia’s heet de wildkleur agouti, evenals bij de muizen en ratten. Bij gerbils en dwerghamsters wordt de wild- of oerkleur naturel genoemd. Waarschijnlijk benadert de grijs-agouti cavia het dichtst de oerkleur. Hier zien we een crčme-achtige gele dekkleur met zwarte ticking. De grondkleur is blauwzwart en ook de buik is crčme-achtig geel.

Cavia’s hebben geen onderwol, zoals het konijn en ook geen tussenkleur. Dit geeft dus al een ander beeld en gelukkig ook een andere naam. Ook de naturel gerbils zijn bruingrijs met zwarte ticking en een zwarte grondkleur, maar de bruingrijze kleur is wat roder. De dwerghamsters hebben bovendien een fraaie zwarte aalstreep van tussen de ogen tot op het staartje.

Maar nu de Syrische hamster, die lijkt daar helemaal niet op! De oerkleur is de goudkleurige hamster. De dekkleur is goudbruin met een bruine ticking op kop en dek. De grondkleur is blauwgrijs en de buik is grijsachtig wit. Er is ook nog een witbuikige variëteit en beiden zijn erkend!

“Goud” bij de cavia’s is weer heel wat anders. Hier is de dekkleur warm-oranje, dat zich tot op de huid moet uitstrekken. Dat lijkt dus weer meer op oranje bij konijnen. Deze kleur zien we ook weer bij muizen en Syrische hamsters. Maar vergis je nu weer niet, een oranje hamster is eigenlijk een cinnamon of kaneelkleurig dier! De dekkleur is warm-oranje met bruine ticking en de onderkleur van het dek is blauwgrijs. De ogen zijn donkerrood, zogenaamde robijnogen. Ze komen ook al met een crčme-witte en een geheel witte buik voor. Witbuik is een verdunningsfactor.

Het oranje konijn mag natuurlijk geen witte buik hebben, laat staan een blauwe grondkleur! We hebben deze hamster echter oranje genoemd, omdat cinnamon weer te veel verwarring gaf met de cinnamon agouti cavia.

Net als de grijs-agouti hebben de goud- en zilver agouti’s een zwarte ticking en een donkere blauwzwarte onderkleur, maar de cinnamon agouti heeft een kaneelbruine ticking en onderkleur en “vuurogen”. In dat opzicht heeft hij dus wel iets met de cinnamon hamster gemeen. De dekkleur is echter net als bij de zilveragouti zilverwit.

Goud en goud-agouti hebben ook al weer niets met elkaar te maken, want de dekkleur van de goudagouti is warm kastanje-rood. Jullie ziet dus dat het allemaal niet zo eenvoudig is voor wie hierin niet thuis is.

Bij cavia’s komt ook nog “zalm” agouti voor. De dekkleur is zacht-oranje en de ticking en grondkleur zijn lilac (gouwenaarkleur). De ogen zijn vanzelfsprekend rood. Een zeldzame verschijning op de shows en deze kleur komt bij geen van andere knaagdieren voor.

Zwart zien we bij konijnen, cavia’s, ratten, muizen en gerbils, maar zwarte hamsters zijn er (nog) niet. Ze werden eerst wel zo genoemd in Engeland, maar zijn donkersepia bruin.

De sepia hamster is taankleurig beige met een donkere leigrijze ticking en een crčme-grijze buik. Hij lijkt dus in de verste verte niet op een midden-sepia konijn, net zo min als de beige hamster, die licht taankleurig is met een beige ticking en lichtgrijze onderkleur op het Beige-konijn lijkt, dat een mengeling van geel en gouwenaarkleur laat zien.

Blauw komt ook voor bij konijnen en muizen, maar blauwe cavia’s en hamsters zien we weer niet. Ook chocolade bruin wčl, voor bij konijnen, cavia’s en muizen, maar niet bij hamsters en gerbils.

Gouwenaar is weer een kleur die bij muizen en konijnen voorkomt, maar bij de muis heet het dove of duifgrijs. Er zijn ook al gerbils van die kleur. Gouwenaar is bruin met de verdunningsfactor, maar een bruine cavia wordt dan beige! En in plaats van dat het nestje blauw wordt zoals konijnen bij zwart met de verdunningsfactor plegen te doen wordt de cavia lilac! De beige en lilac cavia hebben rode ogen en het beige van de cavia’s is weer heel anders en te vergelijken met koffie met veel melk.

Zo zijn er nog veel meer voorbeelden. De nieuwe kleur cinnamon bij de gerbils lijkt eigenlijk meer op die van de argente muis en het is nog niet zeker onder welke naam hij erkend zal worden.

Nu, ik dacht dat jullie voorlopig wel stof genoeg hebt om te vergelijken en mogelijk zullen we hieraan nog wel een artikeltje kunnen vastknopen.

H.J.M. Sterke-Takes

Dit artikel komt uit de jaren tachtig. Het is niet exact bekend wanneer het uitgebracht is. Dit artikel geeft geen goed beeld meer welke kleuren er nu wel of niet meer zijn, maar geeft wel informatie waarom de kleur oranje bij de Syrische hamster gehanteerd wordt en niet Cinnamon. Ook zijn er diverse kleuren bij diverse diersoorten bijgekomen en zo zijn er nu wel zwarte Syrische hamsters!