Russische dwerghamsters - kleuren en andere mutaties
Wildkleur
/ Naturel
Wanneer
er geen mutaties zichtbaar zijn, is het een wildkleur. Wildkleur wordt
daarom vaak niet met een genetische code aangeduid. Soms wordt het met AA
aangeduid wat agouti betekent. Wildkleur wordt ook wel Naturel genoemd.
De wildkleur kan wel drager zijn van andere kleuren welke recessief vererven,
maar niet drager zijn van een dominant gen. Een wildkleur zal dus
nooit een Parel kunnen voortbrengen als je hem niet koppelt met een ander
dwerghamster die Parel is.
Blauw-wildkleur (genetisch dd)
Dit
betreft de eerste kleurmutatie welke bij de Russische dwerghamster is
opgetreden. De eerste Blauw-wildkleur is in 1988 bij Hazel Williams te Enschede
geboren. De kleur wordt ook wel Sapphire genoemd. Deze kleurmutatie is ook bij
de Campbelli dwerghamster bekend. Bij de Campbelli's noemen ze deze kleur Opal.
Deze mutatie is in het laboratorium van Queen's Universiteit in 1992 opgetreden
in een wildvang lijn. Dr. Katherine E. Wynne-Edwards heeft gelukkig deze mutatie
goed beschreven zodat later duidelijk was dat hier ook om een spontane mutatie
ging.
Blauw vererft recessief.
Parel (genetisch Pepe)
In
1989 is in Engeland bij Caroline Sanders de Pearl ontstaan. De Pearl wordt in
Nederland ook wel Parel genoemd. Feitelijk betreft het geen kleurmutatie maar
een patroon. In het begin waren de mannetjes vrijwel allemaal steriel. Dit is
tegenwoordig niet meer het geval. De Parel is in Nederland steeds donkerder en
donkerder geworden. De eerste Parels uit Engeland waren namelijk bijna helemaal
wit. Later hebben fokkers uit Engeland de Parel weer geïmporteerd omdat ze de kleur donkerder
mooier vonden. De Parel was in Nederland voorlopig erkend. In 2005 werd dit helaas echter niet omgezet in een definitieve erkenning.
De show dieren waren niet goed
van bouw en type en de kleuren kwamen niet overeen met de kleurbeschrijving.
Parel vererft dominant. Daarnaast is Parel een lethaal gen. Dit betekent dat het gen
niet dubbel geërfd kan worden; de jongen zijn niet levensvatbaar.
De Parel is te combineren met andere kleuren zoals blauw-wildkleur.
Geel-wildkleur roodoog (genetisch pp)
De
Geel-wildkleur roodoog is eigenlijk geen spontane kleurmutatie geweest, maar is ontstaan
uit een kruising met een Campbelli en een Russische dwerghamster. Mijn broer en
ik waren toen beide erg actief met het fokken van dwerghamsters en we kochten
een Campbelli met een vlek welke heel veel weg had van een Russische
dwerghamster. Uit onwetendheid hebben wij deze gekruist met een Rus waar drie
jongen uitkwamen. Twee waren heel Campbelli-achtig maar eentje leek heel veel op
een Rus. Na gesprekken met Fred Petrij werd ons duidelijk dat we bezig waren met
hybride fok en dat de jongen niet zomaar weg moesten doen. We hebben toen
besloten het als een experiment te zien en we hebben ze zeven jaar lang terug
gefokt op zuiver Rus; dit meer dan 20 generaties. Zo zijn zowel de gele als de
gevlekte Russen ontstaan. Toen wij uiteindelijk Rusachtige hamsters overhielden
die qua uiterlijk Rus waren en met inteelt geen enkel Campbelli kenmerk naar
boven kwam, hebben wij besloten om deze aan andere fokkers te beschikking te
stellen c.q. te verkopen.
Ook zijn er fokkers die van mening zijn dat rond dezelfde tijd een spontane gele
Rus in een laboratorium is ontstaan en dat deze kleur via de Oostblok landen
hier is gekomen. Helaas is hier geen schriftelijk bewijs van.
De Geel-wildkleur is genetisch gezien de pink-eyed-dilution mutatie welke
aangeduid wordt met de genetische code pp. Waar de fokkers tegen aanlopen is
dat deze kleur heel veel variaties kent en het heel moeilijk is om de kleur vast
te houden.
Bij
de kleurzuivere Geel-wildkleur zien wij twee verschillende kleuren aalstrepen,
namelijk de sepia kleur en de zilverkleur. Heel veel fokkers denken dat dit komt
omdat de kleur blauw er doorheen gefokt is, maar ik kan je verzekeren dat ik ze
beiden gefokt heb en er totaal geen Blauw-wildkleur in de lijn zat. De meeste fokkers geven de voorkeur aan de sepia kleurige aalstreep.
Geel blue-fawn / geel violet (genetisch ddpp)
Al gauw werd de Geel-wildkleur roodoog gecombineerd met Blauw-wildkleur. De kleur
is wat lichtgeler met een blauwe haarpunt. Deze kleur is ook heel lastig vast te
fokken en je ziet heel veel variaties. De één is meer blauw en de ander is juist
heel erg geel.
Als baby zijnde zijn ze het beste als kleur te onderscheiden. Ze worden in
plaats van geel, blauwachtig geboren. Naarmate ze ouder worden zie je de gele
kleur erdoor heen komen.
Mandarijn (genetisch Mama)
Sinds kort is bij de Russische dwerghamsters een nieuwe mutatie. Het betreft
een gele Russische dwerghamster met zwarte ogen. Deze kleur c.q. mutatie wordt
ook wel Mandarijn genoemd. De meeste Mandarijnen hebben naast de gele kleur een
bruine ticking. De Mandarijnen worden oranjeachtig geboren en naarmate ze ouder
worden verkleuren ze. De aalstreep is in het begin oranjeachtig en later bruinig
van kleur. Wel valt op dat hoe minder ticking aanwezig is hoe meer de aalstreep
kleur naar oranje gaat.
De naam Mandarijn is in Singapore, waar ze deze kleur Mandarin noemen,
bedacht en is in het Nederlands vertaald. Je zult merken dat de officiële
schrijfwijze van Manderijn met een e is, echter veel mensen hebben mijn typefout
over genomen en spreken het ook als Mandarijn uit. Met een paar fokkers is
afgesproken om met deze fout door te gaan.
De eerste foto's van deze mutatie kwamen uit Singapore, echter de Mandarijn
mutatie is in Nederland ontstaan. Nederland staat bekend als export land met
betrekking tot de hamsters. Er zijn door een aantal mensen afspraken gemaakt dat
de nieuwe kleur Mandarijn geëxporteerd zou worden en niet op de Nederlandse
markt verhandeld zou worden. Echter doordat de export in 2004 in elkaar gezakt
was werden de eerste Mandarijnen in Nederland verhandeld.
De mutatie vererft dominant en is heel gemakkelijk te fokken. Het vermoeden
bestaat dat deze mutatie, zoals bij Parel, ook een lethale factor is. Wanneer je Mandarijnen
onderling kruist zul je merken dat de nest aantallen gemiddeld kleiner zijn.
Mandarijn Parel (genetisch MamaPepe)
De
Mandarijn kleur is als eerste gecombineerd met Parel. Beide mutaties vererven
dominant en wanneer je een Mandarijn met een Parel kruist krijg je in de eerste
generatie al een Mandarijn Parel. Wat opvalt is dat de kleur van de aalstreep
oranje blijft.
Mandarijn roodoog (genetisch ppMama)
Wanneer
je de Mandarijn combineert met de roodoog factor (= pink-eyed-dilution, oftewel geel-wildkleur) krijg je een Mandarijn met rode ogen. Deze Mandarijn blijft veel
mooier geel; het lijkt erop dat de ticking verdwenen is. Waarschijnlijk is deze
combinatie qua kleur veel stabieler en zou het gemakkelijker moeten zijn om deze
erkend te krijgen. Dit is speculatie van mijn zijde, de toekomst moet dit nog
uitwijzen.
Camel / Mandarijn blauw (genetisch ddMama)
In
2005 zijn de eerste Mandarijnen gecombineerd met het blauwe gen. Deze kleur is
veel zachter en lijkt in het begin erg op de kleur Crème die bij de Syrische hamster voor komt. Deze kleur verkleurt naarmate ze ouder worden.
Deze kleur is in begin Crème genoemd. Op de informele keuring gehouden op de
Hamster-meeting van PraatPlaats d.d. 16 juli 2005, werd de eerste Mandarijn
blauw door Fons Verrijdt en Monique Harmsen gekeurd. Met de benaming Crème waren
ze het niet eens. Zij vonden dat de kleur veel weg had van Camel en vanaf die
dag noemen wij deze kleur dan ook Camel.
Bruin / vies bruin (genetisch bb)
Met
bruin,
ook wel vies bruin, roest bruin of chocola genoemd, wordt niet heel veel
gefokt. Dit komt omdat het enerzijds geen mooie kleur is en anderzijds heel
slecht bloed is. Het vermoeden bestaat namelijk dat deze kleur uit de Campbelli
gehaald is; bij de Campbelli is deze kleur bekend onder de naam Black Eyed
Argente of wel de argente zwartoog. De benaming bij de Campbelli is eigenlijk
niet goed, want als je heel goed naar de oogkleur kijkt dan valt het op dat de
oogkleur heel donker robijn rood is; bij bruin is dit ook zo. Uit praktijk
experimenten is gebleken dat het inderdaad om hetzelfde gen gaat. Wanneer je blauw-wildkleur combineert met bruin krijg je beige, een veel mooiere kleur.
Deze twee kleuren komen beide uit Tsjechië. Vanuit dit land komen duizenden
dwerghamsters naar Nederland om door te exporteren of bedoelt voor de verkoop
aan dierenwinkels.
Één probleem is dat zowel bij bruin als bij beige draaikoppen voorkomen. Een draaikop
is een Rusje dat de kop scheef houdt. Wanneer de jongen klein zijn hebben ze
last van oriëntatie problemen. Wanneer ze 4-5 weken zijn, zie je als leek zijnde
er niets meer van. Maar als je goed kijkt naar de kop, dan blijf je zien dat
deze niet 100% recht op de romp zit. In begin hadden alle bruinen en beigen er last
van maar naarmate je ze inkruist met nieuw bloed lijkt het erop dat het minder
wordt. Het lijkt daarom een recessieve afwijking te zijn welke kleur afhankelijk
is. Zie voorbeeld filmpje
waar dit deels duidelijk is.
Omdat het vermoeden bestaat dat het om hybride dwerghamsters gaat, raad ik de
fokkers sterk aan dat wanneer je ermee wilt fokken, je deze lijnen apart houdt van
de zuivere Ruslijnen. Ga het niet door je eigen lijnen mengen!
Beige (genetisch bbdd)
Wanneer
je bruin combineert met blauw-wildkleur krijg je de kleur beige. Wanneer je
beige selecteert op lichter beige kan het zelfs voorkomen dat de aalstreep zo
zwak van kleur is dat het vervaagt c.q. niet meer zichtbaar is. De fokkers
hebben het dan over self-colored of effen kleur. Zie voor meer informatie bij
bruin.
Deze kleur wordt bij de Campbelli lilac fawn genoemd terwijl bij de Campbelli
de kleur
beige een gele tint bedoelt wordt. Toch gaan we niet over op dezelfde
benamingen ongeacht dat het genetisch hetzelfde is. Wanneer je de kleuren
vergelijkt zul je zien dat de kleuren onderling afwijken.
Wit donker roodoog (genetisch bbddPepe)
Wanneer
je beige combineert met Parel, dan krijg je een bijna geheel witte
dwerghamster met donkerrode ogen. Waarom de kleur van de ogen roder is, is bij
mij onbekend, maar blijkbaar heeft het Parel gen invloed op de kleur van de ogen.
Zelf denk ik dat wanneer je dit gaat combineren met geel-wildkleur roodoog
dat je op een nep albino uitkomt. Deze variant is nog niet door mij gefokt en ik
heb ze nog nooit gezien of gehoord dat het gefokt is.
Beige blond (genetisch bbddpp)
Wanneer
je beige combineert met een geel-wildkleur roodoog krijg je een heel zachte gele kleur.
Ze worden geboren als beige en in de eerste paar weken is er nauwelijks verschil te
zien tussen beige en beige blond. Dit is rond week twee al wel te zien aan de
kleur van de ogen. Deze zijn namelijk rood in plaats van donkerrobijnrood. De
kleur wordt lichter en lichter naarmate ze ouder worden; de gele kleur is zo
zacht dat het lijkt dat het naar wit trekt.
Ook bij beige blond zie je veel kleur nuances en is het lastig om kleur vast
te fokken.
Om te weten hoe deze kleur combinaties eruit zouden zien heb ik mijn lijn
beige gebruikt om daar Mandarijn in te kruisen en dit eens onderling te kruisen.
Ik kreeg een regenboog aan verschillende kleuren Mandarijnen.
De Mandarijn beige heeft donkerrobijnrood gekleurde ogen van welke nauwelijks zichtbaar zijn dat ze donkerrood zijn. De kleur is heel zacht geel zonder
aanwezigheid van een ticking. De kleur van de aalstreep is wat donker geel.
Genetische code hiervan is bbddMama.
De
Mandarijn bruin / beige geel roodoog heeft rode ogen en de kleur is donker geel
c.q. caramel kleur. Het is heel lastig om zowel het te beschrijven als om een
natuur gekleurde foto van te maken. Deze foto is redelijk gelukt.
Genetische code hiervan is bbDDppMama of bbddppMama.
Deze
Mandarijn is anders geel dan de bovenstaande twee Mandarijnen; hij is veel
warmer van kleur. Ik vermoed dat dit de Mandarijn blauw geel rood is maar uit
verdere kruisingen moet dit getest worden.
Genetische code hiervan is waarschijnlijk BBddppMama.
Hier een foto-animatie waar ze met z'n drieën opstaan:
Gevlekt (genetisch Mimi)
De
gevlekte Russische dwerghamster is, zoals je bij de Geel-wildkleur roodoog kunt
lezen, een hybride dwerghamster. Hij is zo veel terug gefokt op een zuiver
Russische dwerghamster waardoor hij alle eigenschappen heeft van een Rus. Een
nadeel van dit vlek gen is dat wanneer je vlekken onderling kruist je oogloze
witte jongen kunt krijgen welke het meestal niet overleven. Onderling kruisen is
niet nodig omdat deze mutatie dominant vererft. Vaak zit rond de oog een rood cirkel.
Foto is van Jessica A.
Umbrous
Bij de Russische dwerghamster is een gen aanwezig dat de kleur donkerder kan
maken. Eigenlijk is het een umbrous factor. Bij de Russische dwerghamsters wordt dit echter niet gezien als een aparte mutatie. De
umbrous
factor is te zien aan het voetje: het voetje is deels met zwarte haren behaard,
anders is het totaal wit. Het umbrous gen kan met elke kleur gecombineerd worden waarna
er kleurnuances ontstaan. Gecombineerd met een Parel levert het vaak Parels op met
heel veel ticking. Umbrous vererft dominant.
Links een donkere wildkleur, rechts een lichtere wildkleur