Hamsterterreur?

Dr. Marcel AG van der Heyden

Onlangs is een driejarige Amerikaans jongetje ernstig ziek geworden na een hamsterbeet. Het gezin had een aantal keer achter elkaar een Syrische hamster gekocht in de dierenwinkel. Alle diertjes overleden binnen ėėn week na aankomst aan natstaart, diarree. Eėn van de hamsters had het jongetje in zijn ringvinger gebeten, kort voordat de desbetreffende hamster overleed. Een week na deze beet kreeg het jongetje ernstige koorts en opgezette lymfeklieren in zijn linkeroksel, op de plaats van de beet was een zweer ontstaan en hij voelde zich heel beroerd. Het jongetje werd direct met antibiotica behandeld, maar dat sloeg niet aan. Nader onderzoek van het lymfeklierweefsel wees uit dat het jongetje last had van een Tularemie infectie. Daarna werd een ander, specifiek, antibioticum voorgeschreven en het jongetje genas vervolgens.
Tularemie is een ernstige zeldzame infectieziekte die veroorzaakt wordt door een bacterie, Francisella tularensis genaamd. In Amerika komt het gemiddeld minder dan 200 keer per jaar voor, voornamelijk bij jagers en dierverzorgers. Het wordt gekenmerkt door zweren, pijnlijke zwellingen aan de lymfeklieren, koorts, een pijnlijke keel en kan gepaard gaan met longontsteking. Het is een ziekte die door dieren op mensen overgedragen wordt, meestal door beten van knaagdieren, konijnen of door teken. De infectie is niet overdraagbaar van mens op mens. Omdat andere oorzaken werden uitgesloten was dit het eerste bekende geval in Amerika dat iemand besmet werd door de beet van een huisdierhamster. Er zijn wel gevallen bekend dat Russische hamsterjagers besmet zijn geraakt door wilde hamsters.

De Amerikaanse overheid onderzocht vervolgens alle hamsters die in de dierenwinkel aanwezig waren, maar die hadden de ziekte of bacterie niet onder de leden. Wel waren er de afgelopen tijd erg veel hamsters op onverklaarbare wijze doodgegaan. Eėn van de katten die altijd in de dierenwinkel rondliep bleek ook geļnfecteerd te zijn met de bacterie, maar had geen symptomen. Ongeveer 80% van de hamsters die in deze dierenwinkel werden aangeboden kwamen van “ongelukjes” bij de mensen thuis. De overige 20% werden door kleinschalige hamsterfokkers aangeleverd. Bij geen van deze fokkers werd de ziekte in de stallen aangetroffen.

De artsen denken nu dat de bacterie door wilde muizen de dierenwinkel binnengekomen is. Waarschijnlijk is de besmetting via de urine of uitwerpselen van de wilde muizen in de dierenverblijven gekomen, waarna de hamsters geļnfecteerd raakten. De kat kan besmet zijn geraakt door het eten van een geļnfecteerde wilde muis.

De Amerikaanse overheid was erg alert op deze besmetting omdat de Tularemie bacterie ook een gevreesd bioterrorisme wapen is. Gelukkig was in dit geval slechts een besmette muis de dader.

Bronnen
J Pape en anderen. Brief report: Tularemia associated with a hamster bite – Colorado 2004. JAMA, 293:925 (2005)
Tularemia. Informatie van het Ministerie van Sociale Zaken, Volksgezondheid en Leefmilieu

© Marcel van der Heyden, februari 2005