Syren willen een reuzenrad!

Nieuwtjes uit de wetenschap - Syren willen een reuzenrad!
Dr. Marcel AG van der Heyden

Veel knaagdieren kuieren graag in hun looprad, en een groot aantal maakt er zelfs een renrad van. Na jarenlange discussies en veel onderzoek wordt het nu toch echt duidelijk dat een looprad de gezondheid van een Syrische hamster ten goede komt, en zeer zeker niet tot een dwangmatig rennen leidt. Maar wat is nu het ultieme rad voor een Syrische hamster, hoe ziet het ideale rad er volgens henzelf uit? Canadese wetenschappers, betrokken bij onderzoek naar de optimale verzorging van laboratoriumhamsters, hebben daar uitvoerig onderzoek naar gedaan en hun bevindingen in oktober 2005 gepubliceerd.

Foto van Marian Heesbeen

Eerst onderzochten de Canadezen het loopoppervlak van het wiel. Ze gebruikten daarvoor stalen wielen met openingen tussen de spijlen. De dikte van de spijlen was 2 mm en de afstand tussen de twee spijlen was 9 mm. Er was dus een lege tussenruimte van 7 mm tussen twee opeenvolgende spijlen. Een identiek rad werd aan de buitenkant van het loopoppervlak omwikkeld met een soort stevig stalen gaas met openingen van 4 bij 4 mm. In het derde type rad werd dit gaas aan de binnenkant van het rad gemonteerd. Vervolgens werden 10 mannetjes en 10 vrouwtjes gebruikt om de drie radjes in hun hok te testen. Elke omwenteling werd geregistreerd om zo het meest favoriete type rad te kunnen bepalen. Na 20 dagen testen bleek dat het helemaal niet uitmaakte waaruit het loopoppervlak bestond. De hamsters hadden geen voorkeur voor een bepaald type loopvlak van hun rad. Uit eerder onderzoek uit 1998 bleek echter dat als de spijlen verder dan 7 mm uiteen staan, de hamsters dit niet zo prettig vonden omdat ze er dan met hun voetjes doorheen konden zakken, en waardoor er zelfs wondjes of breuken kunnen ontstaan. Maar een opening van 7 mm tussen de spijltjes vinden ze geen probleem.

Vervolgens werd de grootte van het rad getest. Nu hadden de hamsters de keuze uit een rad met een diameter van 35 cm en een rad met een diameter van 23 cm. Op het loopvlak werd aan de binnenkant gaas gemonteerd om verschil in afstand tussen de spijlen op te heffen. Na 20 dagen rennen bleek er een duidelijke voorkeur voor het grote rad. De mannetjes legden er 86% van hun totale loopafstand in af, de vrouwtjes waren iets minder kieskeurig met 72%. De onderzoekers schrijven dat het grote nadeel van een klein rad is dat de dieren met een onnatuurlijk gebogen rug moeten lopen. Ze adviseren daarom ook om voor Syren loopradjes voor ratten te gebruiken. Deze hebben de gewenste 35 cm diameter.

In een volgende test kregen de hamsters de keus tussen een normaal 35 cm rad, en een 35 cm rad met daarin aan één kan een vlak plateau (zie figuur). Dit heeft twee belangrijke effecten. Ten eerste wordt een gebogen loopvlak afgewisseld met een plat loopvlak, en ten tweede draait het rad onregelmatig. Het kost de hamster meer moeite om de inbouw omhoog te krijgen, en als het naar beneden gaat, draait het rad ineens sneller. Het bleek dat ze dit maar helemaal niets vonden en de mannetjes gebruikten het rad nagenoeg niet, en de vrouwtjes niet meer dan 10% van hun rentijd. Of dit nu komt door de hindernis of doordat het wiel niet gelijkmatig draait is nog niet duidelijk.

Als laatste werd nog een test uitgevoerd waarbij een normaal rad vergeleken werd met een rad met daarin twee "verkeersdrempels" van 1,5 cm hoog (zie figuur). Dit stoorde de hamsters helemaal niet, en gemiddeld werden beide radjes evenveel gebruikt.

Concluderend kunnen we dus zeggen dat Syrische hamsters graag een reuzenrad willen dat gelijkmatig draait en dat het loopoppervlak er niet toe doet, mits de ruimte tussen de spijltjes niet groter dan 7 mm is.

Bron:

S.G. Reebs en P. St-Onge

Running wheel choice by Syrian hamsters.

Laboratory Animals 39:442-451 (2005)