Een zacht bedje

Dr. Marcel A.G. van der Heyden

Dat syrische hamsters veel gebruikte laboratoriumdieren zijn maakt niet iedereen erg gelukkig. Toch bekommeren de gebruikers zich intensief om de levensomstandigheden van deze dieren. Dit leidt tot onderzoek naar de optimale verzorging en dat is ook voor de de liefhebbers thuis mooi meegenomen. In een onderzoek dat twee Canadezen onlangs publiceerden wordt beschreven wat Syrische hamsters het prettigste “bedding” materiaal vonden. Bedding, of bodembedekking moet aan een aantal belangrijke basisvoorwaarden voldoen. Het moet voldoende absorberend zijn zodat het urine kan opnemen. Het mag geen pesticiden of kankerverwekkende stoffen bevatten. Het moet zo min mogelijk ammonia producerende bacteriën huisvestten, omdat ammonia de luchtwegen van de dieren kan beschadigen. Het moet niet te stoffig zijn omdat dit tot ademhalingsproblemen, tumoren of allergieën kan leiden. Bovendien gebruiken de dieren de bedding vaak om nesten van te bouwen, en het moet daar ook geschikt voor zijn en comfortabel aanvoelen.

In een eerste set experimenten werden telkens twee identieke kooien gebruikt die met een buis verbonden waren. Elke kooi bevatte voldoende water, voer en een looprad. Het enige verschil was de bodembedekking. Zo werden er vier verschillende soorten bodembedekking met elkaar vergeleken, te weten houtkrullen van dennenhout, houtkrullen van espenhout, houtkorrels (geperste houten cylindertjes die ook als kattebakkenvullig gebruikt worden) en als laatste Corbo (een bodembedekking gemaakt van maisplanten). Er werd alleen getest met mannetjes hamsters. Het bleek dat de hamsters voornamelijk voor houtkrullen van dennenhout kozen, daarna kwamen de espen houtkrullen, gevolgd door Corbo. De geperste houtcylinders waren het minst populair. In de studies zagen de Canadezen dat de hamsters ook regelmatig hun bedding versleepten naar een ander kooi. Zo werden vaak nestjes van dennenhoutkrullen gevonden in het hok van espenhoutkrullen of Corbo. Dit bracht de onderzoekers op het idee dat de bodembedekking per se misschien niet zoveel uitmaakt, maar dat de hamster het belangrijker vindt waarin hij lekker kan slapen.

In een tweede set experimenten werden 4 hokken met elkaar verbonden via buizen, met in elk hok een andere bodembedekking. Daarnaast werd in elk hok een stuk verscheurd keukenpapier gelegd. Na een maand testen met dertien verschillende hamsters werden de resultaten uitgewerkt en de voorkeuren van de hamsters bepaald. Er was nu geen duidelijke voorkeur voor een bepaalde bodembedekking en alle hamsters sliepen in een nestje van keukenpapier. De uitkomsten van het eerste experiment waren dus inderdaad verklaarbaar door het feit dat je toen de lekkerste nesten van houtkrullen kon maken. En wanneer je als hamster een nog beter nestje van keukenpapier kunt makenk, zoals in het tweede experiment, dan maakt het resterende type bodembedekking niet meer zoveel uit.

In een laatste experiment werd gekeken of het type bodembedekking schade kan opleveren aan de pootjes, met name de voetkussentjes. Nu werden alleen de twee typen houtkrullen en het Corbo gedurende vijftig dagen getest. Er werd gedurende die tijd naar de activiteit van de hamsters gekeken, in dit geval het aantal omwentelingen van hun looprad, hun gewicht werd om de tien dagen bepaald, en elke vijf dagen werd nauwkeurig naar de pootjes gekeken of er korstjes opzaten, en zo ja hoe groot die waren. Na vijftig dagen bleek er uiteindelijk geen verschil te zijn. De onderzoekers concludeerden dat alle drie de bodembedekkingen niet schadelijk zijn voor de pootjes. We moeten echter wel bedenken dat het experiment maar vijftig dagen duurde.

In een soortgelijke studie met laboratorium muizen werden vier verschillende soorten papier met elkaar vergeleken. De conclusie hier was dat de muizen de sterkste voorkeur hadden voor papier waarmee je de beste en zachtste nesten kunt bouwen.

Een studie met laboratorium ratten liet zien dat deze dieren ook een voorkeur voor houtkrullen of papier boven Corbo hebben.

Concluderend kunnen we dus zeggen dat houtkrullen een uitstekende bodembedekking vormt. Er moet wel regelmatig verschoond worden, zodat er geen ammonia gevormd kan worden. En alle drie de diersoorten maak je erg blij door ze zachte papiersnippers te geven zodat ze een lekker comfortabel en zacht nestje kunnen bouwen.

© Marcel van der Heyden, januari 2007

Foto van Fenne Isenborghs

Bronnen:
M Lanteigne, SG Reebs. Preference for bedding material in Syrian hamsters. Laboratory Animals 40:410-418 (2006)
A Ago, T Gonda, M Takechi, T Takeuchi, K Kawakami. Preferences of paper bedding material of the laboratory mice. Experimental Animals 51:157-161 (2002)
T Ras, M van de Ven, EG Patterson-Kane, K Nelson. Rats’ preferences for corn versus wood-based bedding and nesting materials. Laboratory Animals 36:420-425 (2002)