De bescheiden wilde versie van Mus musculus is door
veel veranderingen gegaan, van de tamme kleurmuizen die we vandaag kennen tot
aan laboratoriummuizen die in het donker oplichten. Ik dacht dat het de leden
van de National Mouse Club zou kunnen interesseren om over een aantal mutaties
van de muis te lezen...
Haarloos Mutaties
Het haarloos gen wordt geactiveerd door schildklierhormoon.
Afhankelijk van hoe ernstig de mutatie van het haarloos gen is, strekken de
gevolgen zich uit van kale plekken of een dunne vacht tot aan volledig
haarverlies.
Er zijn diverse haarloos mutaties die bij muizen voorkomen.
Deze omvatten:
Haarloos: De haarloos mutatie werd oorspronkelijk in
een muis gevonden die in een voličre in Londen werd gevangen. Homozygote muizen
ontwikkelen dan een normale vacht tot de leeftijd van ongeveer 10 dagen, maar
verliezen dan al het haar. Het volledige haar valt uit vanuit de follikel, het
breekt niet af. Golven haargroei die een paar dunne pluizige haren produceren
komen daarna met intervallen van ongeveer een maand voor, maar de dieren blijven
uiteindelijk continu haarloos. De snorharen groeien herhaaldelijk opnieuw en
worden terug losgelaten en worden abnormaler naarmate het dier ouder wordt. De
teennagels zijn bovenmatig lang en gebogen. Haarloze muizen zijn over het
algemeen normaal vruchtbaar, maar de meeste wijfjes verzorgen hun jongen niet
goed.
Haarloze muis
gefokt in een Australische mousery voor shows.
Een mutatie op het menselijk equivalent van het haarloos
gen wordt verantwoordelijk gehouden voor de menselijke haarloos afwijking
alopecia universalis
Naakt: De naaktmuis krijgt zijn naam omdat ze geen
haar van om het even welke aard heeft. Maar veel interessanter, ze wordt ook
geboren zonder een thymus of zwezerik.Deze
trekken ziet men wanneer de muis homozygoot is voor het recessieve gen nu.
Naaktratten groeien slechts tot 60-80% van het formaat van normale ratten (Festing
et al 1978).
De foto (toestemming van
het Laboratorium van Jackson) toont een naakt muis (nu/nu) en zijn phenotypisch
normale heterozygoot (nu/+) nestgenootje.
Omdat zij geen zwezerik hebben, kunnen jonge naaktmuizen
geen T-lymfocyten produceren. Daarom kunnen zij de meeste soorten immuunreacties
niet vertonen. Het is om deze reden dat zij in laboratoria veelal voor
ziekte-onderzoek worden gebruikt.
Rhino: Dit is een recessief gen dat spontaan
ontstond in de nakomelingen van een kruising tussen twee inteeltlijnen.
Homozygote muizen lijken op haarloos, afgezien van het feit dat het haar niet
regenereert en de huid erg dik en rimpelig wordt.
De Rhino-vrouwtjes verzorgen hun jongen niet goed.
Rhino-muizen hebben een genetische afwijking die de
structuur en functie van de meiboom klier beďnvloedt. Zij hebben ook een
gebrekkige reactie op T-cel afhankelijke antistoffen en ontwikkelen daardoor een
auto-immuun ziekte.
De huid van een rinocerosmuis is erg gerimpeld
en dik
Hermutaties van Rhino-muizen zijn o.a. gerapporteerd van
Brazilië en Japan.
Fuzz: Fuzzmuizen hebben een zeer fijne donsvacht,
die soms alleen kan worden gezien wanneer de muis tegen het licht wordt
gehouden. De snorharen zijn kort en krullend. Het gen dat Fuzz veroorzaakt is
recessief, heterozygoten hebben een normale gladharige vacht. Deze muizen
schijnen niet aan gezondheidsproblemen te lijden en geen problemen te hebben met
vruchtbaarheid, zogen en opvoeden van hun jongen.
Patchwork: Deze muizen lijken op de ratten met de
zelfde naam. Het gen is semi-dominant. Het is een spontane mutatie in een lijn
vele generaties verwijderd van een bestraalde voorouder. Heterozygoten zijn met
5 dagen oud al herkenbaar aan hun dunne, gladde huid en korte krullende
snorharen. Een dunne fuzzlaag ontwikkelt zich rond ongeveer 10 dagen. De
volwassenen ondergaan herhaald haarverlies en hernieuwde groei maar zijn nooit
volledig naakt, ze hebben altijd plukjes vacht afgewisseld met kale plekken.
Homozygote dieren zijn een leven lang volledig naakt. De huid is zeer dun en
wordt diep gerimpeld naarmate de dieren ouder worden. Beide geslachten zijn
vruchtbaar maar de wijfjes zijn slechte moeders.
Andere mutaties
Natuurlijk zijn er veel meer mutaties zoals staartloos,
dumbo en dwerggroei, hierover volgende keer meer!
