De muis die zich dood schrikt

Wetenschap moet het vaak hebben van onverwachte vondsten. Dr. Jeroen Essers (Erasmus MC, Rotterdam) zocht een genetische oorzaak van tumorgroei en vond een muis die zich letterlijk dood schrok.

Dr. Jeroen Essers verricht onderzoek naar herstel van breuken in het DNA. Soms gaat dat herstel mis en ontstaan er tumoren. Een gen genaamd MUS-81 is betrokken bij de reparatie van DNA. Om te zien welke rol dit gen precies speelt, probeerden Essers en zijn collega’s muizen te fokken waarin het is uitgeschakeld.

Dr. Essers: “Tijdens ons onderzoek gebeurde iets onverwachts: de muizen gingen direct dood als je ze voorzichtig oppakte. Collega’s van de afdeling Pathologie keken of de muisjes tumoren hadden, maar dat bleek niet het geval.”

Nieuwsgierig zochten ze verder, en toen viel iets vreemds op: de diertjes hadden stuk voor stuk een aorta-dissectie, een levensgevaarlijke scheur in de wand van hun grote lichaamsslagader. “Deze dodelijke aandoening komt ook bij mensen voor. De toevalstreffer liet me niet los. Ik realiseerde me opeens dat naast MUS-81 het gen Fibuline-4 ligt, dat een rol speelt bij de instandhouding van de aorta-wand. We hadden per ongeluk dát gen uitgeschakeld.”

Essers toont foto’s en licht enthousiast toe: “Kijk, de aortawand van een gezonde muis bestaat uit zeven laagjes die glad tegen elkaar aan liggen. Bij onze zieke muis liggen de lagen slordig, er zit veel ruimte tussen en ze kronkelen alle kanten op. De aorta is te lang en dik, en kwetsbaar voor scheuren. Ook ontstaan er dwarsverbindingen tussen de lagen die niet goed zijn aangelegd. Dat alles wordt veroorzaakt door een teveel aan het stofje TGFβ. Zo’n overschot ontstaat als het Fibuline-4 gen niet goed werkt. Bij mensen gebeurt dit waarschijnlijk ook.”

“Een aneurysma is een gevaarlijke afwijking die vaak pas bij het overlijden van patiënten wordt gediagnosticeerd. Daarom willen we een bleodtest maken waarmee we patiënten vroegtijdig kunne opsporen. Er loopt al onderzoek naar bestaande bloeddrukverlagende medicijnen die een aorta kunnen herstellen. Dat krijgt nu dankzij onze muis een extra impuls.”

“Ook denken we aan het maken van middelen die het overschot aan TGFβ wegvangen. We moeten financiering regelen, hard werken, publiceren in de wetenschappelijke tijdschriften. Er wordt binnen drie jaar resultaat verwacht van ons. Het zal niet makkelijk zijn, maar we geloven erin!”

Overgenomen uit De Twentsche Courant Tubantia
Door Monique Hamerslag
Foto van Levien Willemse

Zie ook: http://www.erasmusmc.nl/content/monitor/Monitor2_2007/MON0702pag.07-toevalstreffer.aneurysmamuis.pdf