Welke aspecten spelen een rol bij de lengte van de leeftijd bij de ratten!

Vaak hoor ik de klacht bij rattenliefhebbers dat hun diertje op jonge leeftijd is gestorven! Het gaat dan om een leeftijd tussen de 1 en 1 ½ jaar. En dat is inderdaad voor een gezonde rat veel te vroeg. Omdat veel ratten met dit euvel kampen, en te meer omdat mijn dieren daar nagenoeg geen last van hebben ben ik eens diep in die materie gedoken. Ik heb voor mijzelf eens op papier gezet hoe ik mijn dieren verzorg en onder welke omstandigheden, en aan de andere kant die van enkele zeer serieuze liefhebbers!

Voeding

Eerder heb ik uitgebreid over het belang van de voeding geschreven. Ik vertelde toen dat de samenstelling van het rattenmenu erg belangrijk is voor de conditie en het welzijn van de dieren. Een rat is een alleseter maar heeft behoefte aan een uitgebalanceerd menu. Vaak krijgen onze dieren een mengeling van wat de dierenwinkel ons te bieden heeft. Gemengd knaagdierenvoer! Let wel, hier zit alles in wat ze dagelijks nodig hebben, het enige nadeel is dat de dieren als eigenschap hebben een selectie te maken van wat ze het lekkerst vinden uit deze mix. Vaak zie je dat als eerste de vettige zaden worden opgepeuzeld. Dat is een natuurlijke eigenschap van de rat. Vet geeft ze een reserve voor periodes waar ze minder eten kunnen vinden en vooral als ze in het wild leven hebben ze daar natuurlijk behoefte aan. Echter onze tamme rat heeft hier minder behoefte aan maar krijgt dit wel elke dag voor geschoteld. Het resultaat is dat er een grote kans bestaat op overgewicht.

Overgewicht is voor de mens niet goed maar dit geldt zeker ook voor de dieren. Dieren met overgewicht voelen zich niet lekker en zijn niet fit, gaan in conditie achteruit, bewegen minder en krijgen daardoor een slechte verbranding van hun spijsvertering. Het resultaat kan zijn: een vroege dood!

Als we naast dit voedingspatroon nog eens de versnaperingen voor knaagdieren onder de loep nemen begrijpen we dat we onbewust onze dieren vetmesten! Mogen we dan geen knaagdierensnoep geven? Jawel hoor, een rat vind knaagdierensnoep heel lekker! Maar geef dat maar eens ter vervanging van de normale voeding. (voorbeeld neem s’ochtends het normale voer uit de kooi en geef een keer op die dag de versnapering, en alleen dat.) Veel dierensnoepjes bevatten ook volwaardige voeding en kunnen derhalve als vervanging gebruikt worden.

Klimaat

Dan een ander zeer belangrijk aspect bij het houden van ratten, het klimaat!

En ik bedoel hiermee: onder welke omstandigheden houden wij onze knuffelratten? Als we de wilde rat nog eens onder de loep nemen en zijn leefomstandigheden als basis bekijken kunnen wij constateren dat zij in barre omstandigheden zich goed staande houden. In de vier seizoenen trotseren zij weer en wind, en gaan op pad als wij liever droog en warm bij de kachel zitten.

Tenslotte houden zij ook nog van zwemmen in verschillende wateren. Het blijkt dat deze omstandigheden de ratten niet deert, sterker nog, ze krijgen daar weerstand door.

Terugkijkend naar onze tamme rakkers kunnen wij constateren dat zij van dit alles niks meer mogen meemaken. Deels is dat ook onmogelijk en anderzijds zullen zij zich niet staande kunnen houden in de buitenwereld. Ziekten waar ze niet meer resistent tegen zijn zal hun deel worden. Onze ratten worden binnenshuis warm en droog gehouden. Bijna een heel jaar in eenzelfde klimaat. Vooral in de winterperiode als de verwarming of de kachel de hele dag aan staat is het een aanslag voor de gezondheid van het diertje. De vochtigheidsgraad loopt terug tot soms 15%, terwijl de rat in de vrije natuur in zijn nest wel een vochtigheid van 80% of meer bereikt! Als een groep ratten een schuilplaats voor de nacht heeft slapen zij dicht tegen elkaar aan in een bijna gesloten ruimte. Door de ademhaling en de beperkte ventilatie loopt de vochtigheidsgraad snel op en zij leven daar wel bij. Dit missen de ratten in gevangenschap! Het is droog, warm en onnatuurlijk! Zelf heb ik de ratten in een grote schuur, weliswaar tochtvrij maar de temperatuur verschilt over 24 uur sterk. Hetzelfde geldt voor het vochtgehalte in de ruimte, nu in de winter is het vochtiger als in de zomer. Wat ook mooi is om te zien is dat de vacht verandert, deze lijkt op de vacht van een paard in de winter, een mooie volle vacht.

Door het realiseren van deze omstandigheden in combinatie met goede voeding, altijd vers hooi, een goede bodembedekking (geen dennenhoutkrullen) leidt er toe dat mijn dieren gemiddeld ouder worden dan 4 jaar!

Uiteraard is dit maar een deel van het verhaal. Ziekten, genetische afwijkingen, zwakke gesteldheid bij ratten hebben ook behoorlijke invloeden op de leeftijd van de rat.

Ik heb dit geschreven vanuit mijn ervaring met het houden en fokken van ratten en andere knaagdieren.

René Bastiaans