Opvoeding van jonge ratten

Het handtam maken van jonge ratten wordt ook wel het socialiseren genoemd. Persoonlijk vind ik deze term niet op zijn plaats. Ratten zijn van zichzelf erg sociaal met elkaar. Met een hechte groepsbinding en eigen spelregels is daar voor de mens niet veel meer aan toe te voegen. Wel kun je de rat gedragsveranderingen aanleren zodat hij zich makkelijker aanpast aan een patroon dat ons het beste uitkomt, dit noem je dan “conditioneren”.

Waneer beginnen we met deze opvoeding? In principe kan dit al in de eerste week, echter effectief zal dit niet veel invloed hebben op zijn gedrag. Ik ben zelf van mening dat je de eerste 5 dagen de moeder met jonkies lekker met rust moet laten. Buiten de dagelijkse verzorging en aandacht is rust wel gewenst in de kraamkamer. Ik heb hier twee belangrijke reden voor; eigenlijk zijn de kale jongen in de eerste dagen nog embrionaal. Dit wil zeggen dat ze erg vatbaar zijn voor ziekte en bacteriën van buiten af. Het enige wat een jonge rat op die leeftijd nodig heeft is contact, warmte en voeding van de moeder, zij geeft bescherming tegen dergelijke invloeden. Alles is precies op elkaar afgestemd! Het tweede belangrijke punt is dat het gedrag van de moederrat tijdelijk door hormonenhuishouding veranderd kan zijn na de worp. Ze is wat nerveuzer en heeft alleen nog oog en zorg voor de kleintjes. Ondanks dat de rat bekent staat om haar buitengewoon zorgzame moederschap, zelfs ook als pleegmoeder, komt het ook wel eens voor dat zij haar jongen in de eerste dagen afstoot doordat zij zich bedreigd voelt door externe factoren. Echter is dit meer uitzondering als regel.

Na 7 dagen zijn de jongen al een stuk groter en licht behaard. Als je nu de jonkies uit het nest haalt kan dat nagenoeg geen kwaad meer. De jonge ratten die vanaf dag één in een snel tempo in ontwikkeling zijn, gaan steeds beter horen en ruiken. In die periode is de moeder ook al lekkerder in haar rol gekomen, ze is rustiger en verzorgt haar kleintjes alsof ze nooit iets anders gedaan heeft. Het duurt nu niet lang meer voor de ogen open gaan en dan begint er een belangrijke periode voor de spruiten, namelijk de objectieve  waarneming gaat van start. Het is nu niet meer zo dat de kleine ratjes alleen maar waarnemen met de neus en oren maar ze gaan nu ook zien wat er werkelijk om hun heen gebeurt. Dit is een belangrijke periode in hun vroege leven. Nadat de ogen zijn geopend gaan de ratjes elke dag beter zien. Ze nemen erg goed op wat de moeder doet en ze zullen dat ook na gaan doen. En het is ook leuk om te zien dat wanneer een “tamme” moederrat die het gewend is om dagelijks met haar baasje te spelen en uit de kooi gehaald te worden, de jonkies dit bijna precies na doen. Er heerst geen paniek en zij voelen zich uiterst op hun gemak. Dit zijn de eerste kunstjes die we de jonkies onbewust aanleren. In die tijd is het wel raadzaam om de ratjes ook aan vreemde handen te laten wennen zoals familie of vrienden, je vermijdt dan dat de rat onwennig reageert bij vreemden op latere leeftijd. Als rattenliefhebber stopt hier voor mij mijn invloed bij de conditionering. Ik laat de rat graag in haar waarde en zij hoeft voor mij geen circusartiest te worden.

René Bastiaans