Koppelen van kleurmuizen

Je hebt muizen en hebt nieuwe dieren gekregen. Je wilt de nieuwelingen dan ook gaan koppelen aan je eigen bestaande dieren. Hieronder vind je informatie over het koppelen van verschillende mannen aan elkaar en van verschillende vrouwen aan elkaar.

Tevens hoor en lees je vaker dat je een mannelijke muis het beste alleen kunt houden, omdat er anders gewonden of doden zullen vallen. Hoe zit dit nu werkelijk?

Kan je meerdere mannetjes samen houden?

Het antwoord hierop is: ja.

Het moet zelfs, omdat het sociale dieren zijn en dus in groepen horen te leven. Dit gaat het beste als ze als jonge muisjes (rond 5 weken oud) aan elkaar geïntroduceerd worden, het liefste nog als ze uit hetzelfde nestje (dus broers) komen.

Een van de meest voorkomende redenen voor mannetjes om te vechten is dat het verblijf te groot is, dus dat ze te veel territorium hebben en omdat er te veel speeltjes in staan, waar ze de baas over willen spelen. Een andere reden kan zijn, dat de mannen even oud zijn en gaan bepalen wie de hoogste in rang is. Of omdat een mannetje net bij de vrouwtjes weg komt. Deze kun je het beste eerst een aantal dagen alleen huisvesten (zodat de geur van de vrouw weg is), voor je hem weer terug in de mannengroep zet.

In een mannengroep zullen er regelmatig kleine ruzietjes zijn, maar zolang je geen bloed ziet en alle muisjes actief zijn is dit geen probleem. Zodra je merkt dat er echt gewonden vallen, of als er een muis depressief in een hoekje zit, moet de dominante 'pester' voor een paar dagen uit het verblijf worden gehaald er daarna weer terug gekoppeld worden aan de groep.

Je hebt dan een paar opties, de eerste is de beste, de laatste is alleen voor als je alle anderen geprobeerd hebt:
  • Probeer de muis terug te koppelen (in een klein tijdelijk verblijf)
  • Koppel de muis aan 2 jonge mannetjesmuizen (rond 4 a 5 weken oud)
  • Koppel de muis aan andere muizen die hij niet zo makkelijk kan pesten (in een klein tijdelijk verblijf)
  • Zet hem bij een oud, onvruchtbaar vrouwtje (dit is bijna niet te doen, omdat het nooit voor 100% zekerheid te zeggen is, of de vrouw onvruchtbaar is)
  • Laat hem castreren
  • Houd deze muis apart en probeer hem een leuk en stimulerend leven te bezorgen
Tips:
  • Groepen mannen moeten nooit langer dan een paar uurtjes gescheiden zijn, anders herkennen ze elkaar niet meer en moeten ze weer een nieuwe integratie periode hebben
  • Zet een mannetje die gekoppeld moet worden aan een groep, in een vervoersbak (formaat verschild per grote van de groep). Zet de andere heren er bij. Hou ze daar een tijdje in, gaat dit goed, dan zet je ze in een nieuw schoon hok, zonder speeltjes
  • Gaat dit goed, dan kunnen de speeltjes er na een aantal dagen in
  • Maak de mannenbak zo min mogelijk schoon met schoonmaakmiddel. Hierdoor is de geur van de mannen weg en zullen ze weer opnieuw de rangorde moeten bepalen. Bewaar altijd iets uit de "vieze" kooi en doe dit terug in de "schone" kooi, zodat de geur bewaard blijft
  • Je zou eventueel, als er helemaal niets helpt, de mannen in kunnen smeren met een geurtje zodat ze allemaal hetzelfde ruiken, zorg er dan wel voor dat dit niet giftig is
Volwassen mannetjes koppelen

Als je merkt dat er ruzie is in je mannenverblijf moet je allereerst uitzoeken wie de ruziemaker is. Haal hem uit het verblijf, en laat hem drie of vier daagjes alleen in een kooitje met een schoon of nieuw nestplekje en een renradje. Ondertussen kan de rest van de groep kalmeren, en een nieuwe hiërarchie vormen.

Na 3 á 4 daagjes zet je alle mannetjes samen in een transportkooitje terwijl je het grote verblijf volledig uitschrobt en verschoont.

Zorg er voor dat er weinig speeltjes en huisjes in het verblijf zijn, waarover de muizen de baas kunnen spelen. Ook hoogte verschillen zijn vaak een probleem. Zorg er voor dat er genoeg voedsel in het verblijf verspreid ligt, zodat ze allemaal bij het eten kunnen. Ook zou je eventueel meerdere drinkplaatsen kunnen maken. Ook zou je wel een beetje nestmateriaal in het verblijf kunnen plaatsen, zodat ze zich nog wel lekker kunnen instoppen als ze gaan slapen.

Sommige dingen die het verschil maken tussen succes en falen zijn:
  • Het formaat van het verblijf. Hoe groter, hoe meer territoriumdrang een muis kan gaan vertonen
  • In de eerste week, zo min mogelijk speeltjes en huisjes. Ook hier over kunnen de muizen ruzie gaan maken
Helaas werkt deze methode niet altijd, en soms moet je de ruziemaker/slachtoffer toch weer uit het verblijf halen. Ook al kost het een hoop moeite en tijd en lukt het niet iedere keer, het is de moeite waard als een mannetje hierdoor niet alleen hoeft te wonen.

Vrouwtjes koppelen

Vrouwtjes zijn gelukkig veel makkelijker te koppelen, de leeftijd speelt hierin ook niet zo een grote rol.

Als beide vrouwtjesmuizen jong zijn (tot ongeveer 12 weken oud) heb je geen speciale koppelmethodes nodig, zet de muisjes gewoon samen in een schoon en ingericht verblijf. Je hoort misschien wat gepiep terwijl ze uitzoeken wie de baas is, maar er is zeer waarschijnlijk niets om je zorgen over te maken.

Twee volwassen vrouwtjes kun je zo ook aan elkaar voorstellen, maar het is dan wel waarschijnlijker dat ze zullen vechten. Om de introductie wat te vergemakkelijken kan je het volgende proberen:
  • Schrob het verblijf de speeltjes, huisjes en eet- en drinkspulletjes volledig uit. Muizen herkennen hun territorium aan de geur, alles wat niet naar hun ruikt verdedigen ze minder fel
  • Verbloem de geur van beide muisjes met een klein beetje parfum of geurige olie, om hun geurtjes te verwarren en meer op elkaar te laten lijken
  • Zet de muisjes terug in het verblijf met wat extra-lekker voedsel
  • Zet veel verstopplekjes in het verblijf, zodat een gepeste muis een veilig plekje heeft wat ze kan verdedigen mocht het nodig zijn. Als een muis kleiner is dan de anderen, zet dan een verstopplekje neer waar alleen zij in kan komen, en de grotere muizen niet.
Er is vrijwel altijd wel wat gepiep en staartbijten terwijl de hiërarchie gevormd wordt, maak je hierover geen zorgen tenzij er bloedende wonden zijn. Als je muizen echt vechten haal je ze uit elkaar. En koppel je ze op de zelfde manier zoals bij de mannen beschreven wordt. Als een muis agressief is tegen anderen en wonden veroorzaakt moet je er nooit mee fokken, aangezien agressie bij muizen vrijwel altijd genetisch is bepaald.

Bronnen:
- Kirsten van der Klei
- Katja van Rossum

Artikel herschreven op 2 januari 2012